Mambo manne ambayo hakuna dawa itakayofanya badala yako
- Kunywa maji ya kutosha. Lita moja na nusu kwa siku, nyingi zake kabla ya saa kumi jioni.
- Kutembea kila siku. Dakika 30 zinatosha kufungua mzunguko wa damu kwenye nyonga.
- Kupunguza pombe na kafeini jioni. Ndivyo vinavyoongeza safari za usiku zaidi ya kitu kingine chochote.
- Kupima PSA baada ya miaka 50. Mara moja kwa mwaka. Ni uchunguzi wa damu wa kawaida.
Upasuaji unahusisha nini hasa
Wanaume wengi husikia neno "upasuaji" na kufikiria kuondolewa kwa tezi dume nzima. Kwa BPH
hilo si sahihi. Njia zinazotumika ni hizi:
- TURP. Daktari huingiza chombo kupitia mrija wa mkojo na kuondoa sehemu ya tishu inayobana mrija. Hakuna kukatwa nje. Siku 2–3 hospitalini.
- Upasuaji wa laser (HoLEP na mengineyo). Kanuni ile ile, lakini kwa laser badala ya waya. Damu inayopotea ni kidogo zaidi.
- Kuondoa tezi dume nzima (prostatectomy). Hii hufanywa kwa saratani, si kwa BPH ya kawaida.
Athari inayoripotiwa mara nyingi baada ya TURP ni kumwaga kurudi nyuma kwenye kibofu —
tendo la ndoa linabaki, lakini shahawa haitoki nje. Ni jambo la kuuliza daktari kabla ya
kukubali upasuaji.
Mionzi na tiba ya homoni si tiba ya BPH
Utakutana na maneno "mionzi", "tiba ya homoni" na "kemotherapia" kwenye makala nyingi za
Kiswahili kuhusu tezi dume. Yote hayo ni matibabu ya saratani ya tezi dume,
si ya tezi dume iliyokua kwa umri. Kama daktari wako amependekeza mojawapo, maana yake
unashughulikia hali tofauti — na kirutubisho hakichukui nafasi yake.
Maswali ya kujiuliza kabla ya kuchagua
Dalili zangu zimeanza lini na zimebadilika vipi mwaka huu? Ninaamka mara ngapi usiku? Je,
nimewahi kupima PSA? Je, ninatumia dawa nyingine zinazoathiri shinikizo la damu? Majibu ya
maswali haya ndiyo yanayoamua kama unaanza na kirutubisho au unahitaji hospitali kwanza.
Kama hujui unaanzia wapi, pitia orodha ya dalili tisa na
uhesabu ngapi zinakuhusu.